Kısaca
- Brüt ücretten önce %14 SGK ve %1 işsizlik primi düşülür; kalan tutar gelir vergisi matrahıdır.
- Gelir vergisi yıl başından itibaren biriken (kümülatif) matraha göre hesaplanır; matrah dilim sınırını aşınca vergi oranı yükselir.
- Asgari ücrete isabet eden gelir ve damga vergisi her ay istisna olarak düşülür.
- Brüt 60.000 TL alan çalışanın neti Ocak'ta 47.356,62 TL iken Eylül'den itibaren 42.640,40 TL'ye iner.
Bu yazıda
Brüt ücret sabit olduğu hâlde net ücretin yıl içinde değişmesi, bordroda en sık sorulan sorulardan biridir. Cevap, gelir vergisinin aylık değil yıllık birikimli (kümülatif) matraha göre hesaplanmasındadır. Aşağıdaki bütün rakamlar sitemizin kuruş düzeyinde doğrulanmış bordro motoruyla hesaplanmıştır.
Örnek: brüt 60.000 TL, Ocak 2026
Standart çalışan, 30 günlük tam ay, yıl içinde başka işyerinden devreden matrah yok.
| Adım | Hesap | Tutar |
|---|---|---|
| 1. Brüt ücret | 60.000,00 TL | |
| 2. SGK işçi primi | 60.000 × %14 | 8.400,00 TL |
| 3. İşsizlik işçi primi | 60.000 × %1 | 600,00 TL |
| 4. Gelir vergisi matrahı | 60.000 − 8.400 − 600 | 51.000,00 TL |
| 5. Hesaplanan gelir vergisi | 51.000 × %15 | 7.650,00 TL |
| 6. Asgari ücret GV istisnası | 4.211,33 TL | |
| 7. Kesilen gelir vergisi | 7.650,00 − 4.211,33 | 3.438,68 TL |
| 8. Hesaplanan damga vergisi | 60.000 × binde 7,59 | 455,40 TL |
| 9. Asgari ücret damga istisnası | 250,70 TL | |
| 10. Kesilen damga vergisi | 455,40 − 250,70 | 204,70 TL |
| Net ücret | 60.000 − 8.400 − 600 − 3.438,68 − 204,70 | 47.356,62 TL |
| İşveren maliyeti (indirimsiz) | 60.000 × 1,2375 | 74.250,00 TL |
Damga vergisinin matrahı brüt ücretin tamamıdır; SGK primleri damga matrahından düşülmez. Gelir vergisi matrahı ise brütten işçi primleri düşülerek bulunur.
Yıl içinde net neden değişir?
Gelir vergisi tarifesi yıllık dilimlerle çalışır. 2026'da ücretlerde ilk 190.000 TL'ye %15, 400.000 TL'ye kadar olan kısma %20, 1.500.000 TL'ye kadar olan kısma %27 uygulanır. Her ay hesaplanan matrah önceki ayların toplamına eklenir; toplam bir dilim sınırını geçtiği ay, o ayın matrahının bir kısmı (ya da tamamı) üst oranla vergilenir.
| Ay | Kümülatif matrah | Dilim | Hesaplanan GV | AÜ istisnası | Kesilen GV | Net |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ocak – Mart | 51.000 – 153.000 | %15 | 7.650,00 | 4.211,33 | 3.438,68 | 47.356,62 |
| Nisan | 204.000 | %15 → %20 | 8.350,00 | 4.211,33 | 4.138,68 | 46.656,62 |
| Mayıs – Haziran | 255.000 – 306.000 | %20 | 10.200,00 | 4.211,33 | 5.988,68 | 44.806,62 |
| Temmuz | 357.000 | %20 | 10.200,00 | 4.537,75 | 5.662,25 | 45.133,05 |
| Ağustos | 408.000 | %20 → %27 | 10.760,00 | 5.615,10 | 5.144,90 | 45.650,40 |
| Eylül – Aralık | 459.000 – 612.000 | %27 | 13.770,00 | 5.615,10 | 8.154,90 | 42.640,40 |
Temmuz ve Ağustos'ta net neden artıyor?
Asgari ücret istisnası sabit bir tutar değildir: istisna, asgari ücretlinin kendi kümülatif matrahına göre o ay hesaplanan vergi kadardır. Asgari ücretlinin matrahı Temmuz'da 190.000 TL'yi geçtiği için onun vergisi, dolayısıyla istisna tutarı da artar (Temmuz 4.537,75 TL, Ağustos'tan itibaren 5.615,10 TL). Bu çalışanın kendi vergisi aynı aylarda daha az arttığı için net kısa bir süre yükselir; Eylül'de %27 dilimine tamamen girildiğinde net yeniden düşer.
Yıllık toplam
| 2026 toplamı | |
|---|---|
| Brüt | 720.000,00 TL |
| Kesilen gelir vergisi | 69.858,80 TL |
| Kesilen damga vergisi | 2.456,43 TL |
| Net | 539.684,77 TL |
| İşveren maliyeti (indirimsiz) | 891.000,00 TL |
Netten brüte anlaşmalarda
Ücret net olarak kararlaştırılmışsa, aynı mantık tersine işler: net sabit kalır, işverenin ödediği brüt yıl içinde dilim geçişleriyle artar. Bütçeyi Ocak ayının brütüyle yapmak yılın ikinci yarısında maliyetin eksik planlanmasına yol açar.
Kendiniz hesaplayın
2026 oranları ve tutarları için bordro parametreleri sayfamıza, hesap araçları için İK Çantası'na bakabilirsiniz.
Kaynaklar
Bu yazı 23 Ekim 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre hazırlandı. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olayda hukuki ya da mali müşavirlik desteği yerine geçmez. Bir hata görürseniz bize yazın.