Kısaca
- Çalışma gücünün en az %80'ini kaybeden birinci, %60'ını kaybeden ikinci, %40'ını kaybeden üçüncü derece engelli sayılır.
- 2026'da aylık indirim tutarları birinci derece 12.000 TL, ikinci derece 7.000 TL, üçüncü derece 3.000 TL'dir.
- İndirim gelir vergisi matrahından düşülür; vergi avantajı, indirimin o ayki dilim oranıyla çarpımı kadardır.
- Brüt 60.000 TL alan birinci derece engelli çalışanın yıllık neti indirim sayesinde 38.880 TL artar.
Engelli çalışanların ücretlerinden her ay belirli bir tutar, gelir vergisi hesaplanmadan önce indirilir. Gelir Vergisi Kanunu'nun 31. maddesindeki bu indirim, tutarları her yıl yeniden değerleme oranında güncellenen bir vergi avantajıdır.
Dereceler
| Derece | Çalışma gücü kaybı | 2026 aylık indirim |
|---|---|---|
| Birinci derece | En az %80 | 12.000 TL |
| İkinci derece | En az %60 | 7.000 TL |
| Üçüncü derece | En az %40 | 3.000 TL |
Tutarlar 332 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2026 için belirlenmiştir. Engellilik derecelerinin tespit şekli ve uygulama esasları, Maliye, Sağlık ve Çalışma bakanlıklarının ortak yönetmeliğiyle düzenlenir; uygulamada indirim, çalışanın derecesini gösteren belgeye dayanılarak bordroda uygulanır.
Nasıl çalışır?
İndirim tutarı, çalışanın ücretinden indirilir; yani gelir vergisi matrahını düşürür. Vergiden doğrudan düşülen bir tutar değildir. Bu yüzden vergi avantajı, indirim tutarının o ayki dilim oranıyla çarpımı kadardır: %15 dilimindeki birinci derece engelli çalışanın aylık avantajı 12.000 × %15 = 1.800 TL'dir; yıl içinde %20 ve %27 dilimlerine geçildikçe avantaj da büyür.
Örnek: brüt 60.000 TL (2026)
Sitemizin doğrulanmış bordro motoruyla hesaplanmıştır; asgari ücret istisnası her durumda ayrıca uygulanır.
| Engelli değil | 3. derece | 2. derece | 1. derece | |
|---|---|---|---|---|
| Ocak gelir vergisi matrahı | 51.000,00 | 48.000,00 | 44.000,00 | 39.000,00 |
| Ocak kesilen gelir vergisi | 3.438,68 | 2.988,68 | 2.388,68 | 1.638,68 |
| Ocak net ücret | 47.356,62 | 47.806,62 | 48.406,62 | 49.156,62 |
| Yıllık kesilen gelir vergisi | 69.858,80 | 60.138,80 | 47.178,80 | 30.978,80 |
| Yıllık net ücret | 539.684,77 | 549.404,77 | 562.364,77 | 578.564,77 |
| Yıllık avantaj | – | 9.720,00 | 22.680,00 | 38.880,00 |
İndirim matrahı küçülttüğü için çalışan dilim sınırlarına daha geç ulaşır; yıllık avantajın Ocak avantajının 12 katından büyük olmasının nedeni budur.
Birden fazla işverende çalışma
Gelir Vergisi Kanunu'nun 36. maddesine göre birden fazla yerden ücret alan hizmet erbabı için 31. maddedeki indirimler yalnız en yüksek ücretin vergisine uygulanır.
Dikkat
- İndirim gelir vergisine ilişkindir; SGK primleri ve damga vergisi bundan etkilenmez.
- İndirim ücrete uygulanır; ücreti asgari ücret düzeyinde olan çalışanda vergi zaten istisna kapsamında kaldığı için indirimin ek bir etkisi olmayabilir.
- Engelli çalıştırma yükümlülüğü ve işverene tanınan prim desteği ayrı konulardır; ayrıntı için engelli çalıştırma zorunluluğu yazımıza bakabilirsiniz.
Kaynaklar
Bu yazı 23 Ekim 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre hazırlandı. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olayda hukuki ya da mali müşavirlik desteği yerine geçmez. Bir hata görürseniz bize yazın.