Kısaca
- İşyerinde, işveren adına yapılan işte, görevle başka yere gönderilmede, süt izninde ve işveren servisinde yaşanan kazalar iş kazasıdır.
- İşveren iş kazasını o yer kolluğuna derhal, SGK'ya en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirir.
- Kaza işverenin kontrolü dışında olduysa süre, kazanın öğrenildiği tarihten başlar.
- Yaralanmasız ama zarar verme potansiyeli olan olaylar da (ramak kala) incelenip raporlanır.
Bu yazıda
İş kazası kavramı günlük dildeki “işte olan kaza”dan daha geniştir. 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesi kazanın hangi koşullarda iş kazası sayılacağını, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 14. maddesi de işverenin kayıt ve bildirim yükümlülüklerini düzenler.
Hangi kazalar iş kazasıdır?
Sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren ve aşağıdaki durumlardan birinde meydana gelen olay iş kazasıdır:
| Durum | Örnek |
|---|---|
| Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada | Çay molasında mutfakta kayıp düşme |
| İşveren tarafından yürütülen iş nedeniyle | Şantiye dışında işverenin işini yaparken |
| Görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda | Eğitim için gönderildiği şehirde |
| Emziren kadın sigortalının iş mevzuatı gereğince süt vermek için ayrılan zamanlarda | Süt iznine giderken |
| İşverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında | Personel servisinde |
Son satırdaki şart önemlidir: kanun işverence sağlanan taşıtı sayar. Çalışanın kendi aracıyla ya da toplu taşımayla işe gelirken yaşadığı kaza bu bende girmez.
Bildirim: kolluğa derhal, SGK'ya 3 iş günü
İşveren iş kazasını:
- O yer yetkili kolluk kuvvetlerine derhal,
- Kuruma en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde
bildirmek zorundadır. Bildirim, iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesiyle doğrudan ya da taahhütlü postayla yapılır; uygulamada SGK'nın elektronik sistemi kullanılır. 6331 sayılı Kanun'un 14. maddesi de aynı üç iş günlük süreyi tekrarlar.
Kaza işverenin kontrolü dışındaki yerlerde meydana gelmişse üç iş günlük süre, kazanın öğrenildiği tarihten itibaren başlar.
Kendi adına ve hesabına çalışan (4/1-b) sigortalı ise rahatsızlığının bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonra, bir ayı geçmemek şartıyla üç iş günü içinde kendisi bildirir.
Meslek hastalığı
İşveren, sağlık hizmeti sunucuları ya da işyeri hekimi tarafından kendisine bildirilen meslek hastalıklarını öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde SGK'ya bildirir.
Kayıt ve inceleme yükümlülüğü
6331 sayılı Kanun'a göre işveren:
- Bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutar, gerekli incelemeleri yaparak raporlarını düzenler.
- Yaralanma ya da ölüme neden olmadığı hâlde işyerinin veya iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan ya da çalışanı, işyerini veya ekipmanı zarara uğratma potansiyeli olan olayları inceleyerek raporlar. Uygulamada bunlara “ramak kala” olayları denir.
Gerçeğe aykırı bildirim
Kurum, olayın iş kazası olup olmadığını müfettişleri aracılığıyla soruşturabilir. Bildirimin gerçeğe uymadığı ve olayın iş kazası olmadığı anlaşılırsa, yersiz yapılan ödemeler gerçeğe aykırı bildirimde bulunanlardan tahsil edilir.
İK için kontrol listesi
- Kaza anında önce ilk yardım ve tıbbi müdahale; ardından kolluğa bildirim.
- SGK bildirimi için üç iş günlük süreyi takvimde işaretleyin; hafta tatili ve genel tatiller iş günü değildir.
- Kaza tutanağını, tanık ifadelerini ve fotoğrafları kayıt altına alın; kök neden incelemesini İSG uzmanıyla yapın.
- İş kazası geçiren çalışana işe dönmeden önce ilave eğitim verilmesi 6331'in 17. maddesi gereği zorunludur.
Kaynaklar
Bu yazı 23 Ekim 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre hazırlandı. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olayda hukuki ya da mali müşavirlik desteği yerine geçmez. Bir hata görürseniz bize yazın.