Kısaca
- Prime esas kazancın dışında kalan ödemeler 5510'un 80. maddesinde tek tek sayılır; sayılmayan her ödeme prime tabidir.
- 17 Nisan 2026'dan beri işyerinde yemek verilmeyen durumlarda çalışılan günlere ait günlük yemek bedelinin 300 TL'ye kadarı prime tabi değildir.
- İşverenin ödediği özel sağlık sigortası primi ve BES katkısı, aylık toplamı asgari ücretin %30'unu geçmeyen kısımda istisnadır.
- Ayni yardım yerine yapılan nakdi ödemeler prime tabidir.
Bu yazıda
5510 sayılı Kanun'un 80. maddesi, prime esas kazancın nelerden oluştuğunu ve nelerin bu hesaba girmediğini sayar. Liste kapalıdır: (c) bendine göre sayılan istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime tabidir. Diğer kanunlardaki prim muafiyetleri de bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınmaz.
İstisna listesi (b bendi), 2 Nisan 2026 tarihli 7577 sayılı Kanun'la yeniden düzenlendi ve 17 Nisan 2026'da yürürlüğe girdi.
Prime tabi olmayan ödemeler (2026)
| # | Ödeme | Not |
|---|---|---|
| 1 | Ayni yardımlar | Nakdi karşılığı ödenirse prime tabidir |
| 2 | Ölüm, doğum, evlenme yardımları | |
| 3 | Görev yollukları | |
| 4 | Seyyar görev, kıdem, ihbar ve kasa tazminatı | |
| 5 | İş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödemeler | |
| 6 | Keşif ücreti | |
| 7 | Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek çocuk ve aile zamları | Tutarlar yönetmelikte belirlenir |
| 8 | İşverenin sigortalı için ödediği özel sağlık sigortası primi ve BES katkı payı | Aylık toplamı asgari ücretin %30'unu geçmeyen kısım |
| 9 | İşyerinde veya müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda, çalışılan günlere ait günlük yemek bedeli | Günlük 300 TL'ye kadar olan kısım |
Yemek bedeli: 300 TL
Yeni (9) numaralı alt bende göre işverence işyerinde ya da müştemilatında yemek verilmeyen durumlarda, çalışılan günlere ait bir günlük yemek bedelinin 300 TL'ye kadar olan kısmı prime esas kazanca tabi tutulmaz.
- Tutar her yıl, bir önceki yıl için belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır; hesaplanan tutarın %5'ini aşmayan kesirler dikkate alınmaz.
- İstisna çalışılan günler için geçerlidir: raporlu ya da izinli günlerin yemek bedeli istisnaya girmez.
- Gelir vergisinde de 2026 için günlük yemek istisnası 300 TL'dir (Gelir Vergisi Kanunu 23/8, 332 Seri No'lu Tebliğ). Ayrıntı için yemek yardımı yazımıza bakabilirsiniz.
Örnek
Ayda 22 gün çalışan ve günlük 350 TL nakit yemek bedeli alan bir çalışan için:
| Tutar | |
|---|---|
| Aylık yemek bedeli (350 × 22) | 7.700 TL |
| SGK istisnası (300 × 22) | 6.600 TL |
| Prime tabi kısım | 1.100 TL |
Özel sağlık sigortası ve BES: asgari ücretin %30'u
İşverenlerin sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödediği tutarlar (a) bendine göre prime esas kazanca dahildir; ancak (b) bendine göre aylık toplamı asgari ücretin %30'unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve BES katkı payı tutarları istisnadır. 2026'da bu sınır 33.030 × %30 = 9.909 TL'dir. Sınırı aşan kısım prime tabidir.
Hayat sigortası bu listede yer almaz; işverenin ödediği hayat sigortası primi prime esas kazanca dahildir.
Aile ve çocuk zammı
Kanun, istisna edilecek tutarların Kurumca yıllar itibarıyla belirleneceğini söyler. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 97. maddesine göre:
- Aile zammı: sigortalının eşinin zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmaması ve SGK'dan gelir ya da aylık almaması şartıyla, aylık asgari ücretin %10'u (2026'da 3.303 TL),
- Çocuk zammı: çocuk başına aylık asgari ücretin %2'si (2026'da 660,60 TL), en fazla iki çocuk için
prime esas kazanca dahil edilmez. Şartları taşımayan çalışan için ödenen aile yardımının tamamı prime tabidir.
İK için ipuçları
- Bordro programınızdaki yemek istisnasının 17 Nisan 2026 değişikliğine göre güncellendiğini kontrol edin.
- Yemek bedelinde gün sayısını maaş gününden değil, yemek verilen çalışılmış günlerden alın.
- Aile yardımı ödediğiniz çalışanlardan eşinin çalışma ve aylık durumunu gösteren beyanı alın.
Kaynaklar
Bu yazı 23 Ekim 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre hazırlandı. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olayda hukuki ya da mali müşavirlik desteği yerine geçmez. Bir hata görürseniz bize yazın.