Kısaca
- İşveren, hizmet sözleşmesiyle çalışacak kişiyi sigortalılığı başlamadan önce işe giriş bildirgesiyle SGK'ya bildirir.
- İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde bildirim en geç çalışmaya başlatıldığı gün yapılabilir.
- Sigortalılık, hizmet sözleşmesinin sona erdiği tarihte biter; işveren bunu en geç 10 gün içinde bildirir.
- Süresinde yapılmayan bildirimler için idari para cezası uygulanır.
Bu yazıda
Bir çalışanın sigortalılığı işverenin iki bildirimiyle başlar ve biter. 5510 sayılı Kanun'un 8. maddesi işe girişi, 9. maddesi işten ayrılışı düzenler. Süreler kısadır ve kaçırılması idari para cezası doğurur.
İşe giriş bildirgesi: işe başlamadan önce
İşverenler, hizmet sözleşmesiyle çalışan (4/1-a kapsamındaki) kişileri, sigortalılık başlangıç tarihinden önce “sigortalı işe giriş bildirgesi” ile Kuruma bildirmekle yükümlüdür. Uygulamada bu, çalışanın işe fiilen başladığı günden önce bildirimin e-Bildirge sistemi üzerinden yapılması demektir.
İstisnalar
Aşağıdaki durumlarda bildirim, belirtilen sürede yapılırsa sigortalılık başlangıcından önce yapılmış sayılır:
| Durum | Bildirim süresi |
|---|---|
| İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başlatılacak sigortalılar | En geç çalışmaya başlatıldığı gün |
| Yabancı ülkelere sefer yapan ulaştırma araçlarına sefer sırasında alınanlar | Çalışmaya başladıkları tarihten itibaren bir ay içinde |
| Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilecek işyerlerinde, ilk sigortalı çalıştırma tarihinden itibaren bir ay içinde işe başlayanlar | Bu bir aylık sürenin dolduğu tarihe kadar |
| Kamu idarelerinde işsizlik sigortasına tabi olmayan sözleşmeli personel ve yurt dışı görev için alınanlar | Çalışmaya başladıkları tarihten itibaren bir ay içinde |
Sigortalının kendi bildirimi
Sigortalılar da çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç bir ay içinde sigortalı olarak çalıştıklarını Kuruma bildirir. Ancak kanun, sigortalının kendini bildirmemesinin sigortalı aleyhine delil teşkil etmeyeceğini açıkça belirtir; asıl yükümlülük işverendedir.
İşten ayrılış bildirgesi: 10 gün
- maddeye göre hizmet sözleşmesiyle çalışanların kısa ve uzun vadeli sigorta kolları bakımından sigortalılığı, hizmet akdinin sona erdiği tarihten itibaren sona erer. Bu durum işverenleri tarafından en geç on gün içinde Kuruma bildirilir.
Örnek
Sözleşmesi 15 Ekim 2026'da sona eren bir çalışanın işten ayrılış bildirgesi en geç 25 Ekim 2026'ya kadar verilmelidir. Bildirgede seçilen işten çıkış nedeni, fesih belgesindeki gerçek nedenle aynı olmalıdır.
Hastalık ve analık sigortası bakımından
Hastalık ve analık hükümlerinin uygulanmasında sigortalılık, sözleşmenin sona erdiği tarihi (ücretsiz izin, grev veya lokavt hâllerinde bu hâllerin sona erdiği tarihi) takip eden onuncu günden başlanarak yitirilmiş sayılır.
Cezalar
- maddenin ilgili fıkralarındaki yükümlülükleri yerine getirmeyenler hakkında 102. madde hükümlerine göre idari para cezası uygulanır.
İK için kontrol listesi
- İşe başlama tarihi kesinleşince işe giriş bildirgesini çalışan işe başlamadan önce verin; son güne bırakmayın.
- Deneme süresinde ayrılan çalışanlar için de 10 günlük süre geçerlidir.
- Çıkış kodunu fesih belgesiyle uyumlu seçin ve belgeyi özlük dosyasında saklayın.
Kaynaklar
Bu yazı 23 Ekim 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre hazırlandı. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olayda hukuki ya da mali müşavirlik desteği yerine geçmez. Bir hata görürseniz bize yazın.