Kısaca
- Ücretler hak edildiği aya mal edilir; ücretin tavanı aşan kısmı başka aya devretmez.
- Prim, ikramiye gibi ücret dışı ödemeler ödendiği ayın kazancına eklenir.
- Bu ödemelerin tavan nedeniyle prime tabi tutulamayan kısmı, izleyen aydan başlayarak en fazla iki ay, tavanın altında kalan aylara eklenir.
- İki ay içinde kullanılamayan kısım prime tabi tutulmaz.
Bu yazıda
Yüksek ücretli çalışanlara yılın belli bir ayında ikramiye ya da prim ödendiğinde, o ayın prime esas kazancı tavanı kolayca aşar. 5510 sayılı Kanun'un 80. maddesinin (d) bendi, aşan kısmın akıbetini ücret ile ücret dışı ödemeleri ayırarak düzenler.
Kural
Ücretler hak edildikleri aya mal edilmek suretiyle prime tabi tutulur. Diğer ödemeler ise öncelikle ödendiği ayın kazancına dahil edilir ve ücret dışındaki bu ödemelerin yapıldığı ayda üst sınırın aşılması nedeniyle prime tabi tutulamayan kısmı, ödemenin yapıldığı ayı takip eden aydan başlanarak iki ayı geçmemek üzere üst sınırın altında kalan sonraki ayların prime esas kazançlarına ilâve edilir.
Buradan dört sonuç çıkar:
- Ücret devretmez. Aylık ücretin tavanı aşan kısmı o ay prime tabi olmaz ve sonraki aylara taşınmaz.
- Ücret dışı ödemeler (prim, ikramiye ve benzerleri) ödendiği ayın kazancına eklenir.
- Tavan nedeniyle prime tabi tutulamayan kısım, izleyen aydan başlayarak en fazla iki ay boyunca, tavanın altında kalan aylara eklenir.
- İki ayın sonunda kullanılamayan kısım düşer, prime tabi tutulmaz.
Örnek (2026, tavan 297.270 TL)
Aylık brüt ücreti 250.000 TL olan bir çalışana Ocak'ta 150.000 TL brüt ikramiye ödensin.
| Ay | Ücret | İkramiye | Tavan boşluğu | Devirden kullanılan | Prime esas kazanç | Kalan devir |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ocak | 250.000 | 150.000 | – | – | 297.270 | 102.730 |
| Şubat | 250.000 | – | 47.270 | 47.270 | 297.270 | 55.460 |
| Mart | 250.000 | – | 47.270 | 47.270 | 297.270 | 8.190 |
| Nisan | 250.000 | – | 47.270 | 0 (süre doldu) | 250.000 | düştü |
Ocak'ta toplam kazanç 400.000 TL'dir; tavanı aşan 102.730 TL ikramiyeden kaynaklandığı için devreder. Şubat ve Mart'ta tavan boşluğu kadar kullanılır. Nisan geldiğinde ödemenin yapıldığı aydan sonraki iki ay dolmuştur; kalan 8.190 TL prime tabi tutulmaz.
Aynı çalışanın ücreti 320.000 TL olsaydı ve ikramiye almasaydı, tavanı aşan 22.730 TL ücret olduğu için hiçbir aya devretmezdi.
Devreden tutarın primi
Devreden tutar eklendiği ayın prime esas kazancının parçası olur; o ayın işçi ve işveren primleri bu toplam üzerinden hesaplanır. Bordroda devreden matrahın ayrıca gösterilmesi, hesabın izlenebilirliği için yararlıdır.
Sözleşmesi askıda ya da sona ermişse
Toplu iş sözleşmesine tabi işyerlerinde veya kamu idareleri ya da yargı mercilerinin kararlarına dayanarak sonradan ödenen ücret dışı ödemeler, hizmet akdinin mevcut olmadığı ya da askıda olduğu bir tarihte ödenirse, prime esas kazancın tabi olduğu en son ayın kazancına dahil edilir. Primler bu kararların kesinleşmesini izleyen ayın sonuna kadar ödenirse gecikme cezası ve zammı alınmaz.
İK için ipuçları
- Yıl içinde ikramiye ödenecek yüksek ücretli çalışanlar için devir tablosu tutun; bordro programınızın devri doğru taşıdığını kontrol edin.
- Fazla çalışma ücreti de ücret niteliğindedir; devir hesabına ücret dışı ödeme gibi katılmamalıdır.
- İki aylık pencerenin ödemenin yapıldığı aydan sonra başladığını unutmayın.
Kaynaklar
Bu yazı 23 Ekim 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre hazırlandı. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olayda hukuki ya da mali müşavirlik desteği yerine geçmez. Bir hata görürseniz bize yazın.