Yıllık izin bölünebilir mi? 10 gün kuralı ve 4 günlük yol izni

Yıllık izin, dinlenme amacına hizmet etsin diye İş Kanunu'nda “sürekli” verilecek biçimde düzenlenmiştir. Uygulamada en çok sorulan iki konu, iznin parçalara bölünüp bölünemeyeceği ve izni memleketinde geçirecek işçiye yol için ek süre verilip verilmeyeceğidir. İkisinin cevabı da 56. maddededir.

Kural: izin aralıksız verilir

Madde 56'nın ilk iki cümlesi şöyledir: yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemez ve 53. maddedeki süreler içinde işveren tarafından sürekli bir şekilde verilmesi zorunludur. Yani işveren, iş yoğunluğu gerekçesiyle 14 günlük izni kendiliğinden ikişer günlük parçalara ayıramaz.

İstisna: anlaşmayla bölme

Aynı maddenin 2016'da değişen üçüncü fıkrasına göre izin süreleri, tarafların anlaşmasıyla, bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere bölümler hâlinde kullanılabilir.

İki şart birlikte aranır: bölme işçinin de onayıyla yapılır ve parçalardan en az biri 10 gün ya da daha uzundur. Anlaşmayı yazılı almak, ileride çıkabilecek bir uyuşmazlıkta işvereni korur.

Mahsup yasağı

İşverenin yıl içinde verdiği diğer ücretli veya ücretsiz izinler, dinlenme ya da hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez. Örneğin bir haftalık raporlu hastalık süresi, işçinin yıllık izninden düşülemez.

Tatil günleri izinden sayılmaz

İzin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. İzin planlarken bayramlara denk gelen günleri ayrıca eklemek gerekir.

Yol izni: 4 güne kadar, ücretsiz

Yıllık iznini işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek işçiye, gidiş ve dönüşte yolda geçecek süreyi karşılamak üzere işveren toplam dört güne kadar ücretsiz izin vermek zorundadır. Bunun iki şartı vardır:

1. İşçinin bu izni istemesi,
2. İzni başka bir yerde geçireceğini belgelemesi (örneğin bilet).

Yol izni ücretsizdir; kanun ücret ödenmesini öngörmez. İşyeri uygulaması ya da sözleşme ücretli yol izni tanıyabilir.

İzin kayıt belgesi

Aynı madde işverene, işyerinde çalışan işçilerin yıllık izinlerini gösteren bir izin kayıt belgesi tutma yükümlülüğü getirir. Alt işveren işçilerinde, alt işveren bu belgenin bir örneğini asıl işverene vermekle, asıl işveren de izinlerin kullanılıp kullanılmadığını kontrol etmekle yükümlüdür. Alt işvereni değiştiği hâlde aynı işyerinde çalışmaya devam eden işçinin izin süresi, o işyerinde geçen süreler toplanarak hesaplanır.

İzindeyken başka işte çalışmak

58. maddeye göre yıllık iznini kullanan işçinin izin süresi içinde ücret karşılığı bir işte çalıştığı anlaşılırsa, işveren izin süresi için ödediği ücreti geri alabilir.

Ayrıntılar yönetmelikte

İzinlerin hangi dönemlerde kullanılacağı, sıraya bağlanması ve tutulacak kayıtların şekli, 60. madde uyarınca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının çıkardığı yönetmelikle düzenlenir. İzin süreleri için yıllık izin süreleri yazımıza bakabilirsiniz.