Yıllık ücretli izin kaç gün? 14, 20 ve 26 gün kuralı

Yıllık ücretli izin, İş Kanunu'nun 53. maddesiyle güvence altına alınmış ve vazgeçilemeyen bir haktır. İşçi “izin istemiyorum, parasını verin” dese bile, iş sözleşmesi devam ederken izin ücrete çevrilemez. İzin ücreti yalnızca sözleşme sona erdiğinde, kullanılmayan günler için ödenir.

Hak kazanma şartı

İşçi, işyerinde işe başladığı günden itibaren deneme süresi de içinde olmak üzere en az bir yıl çalışınca yıllık izne hak kazanır. Sonraki her hizmet yılı için hak, bir önceki iznin doğduğu günden başlayarak yeniden hesaplanır.

Bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara yıllık izin hükümleri uygulanmaz.

Kıdeme göre izin süreleri

Yaşa bağlı alt sınır ayrıca uygulanır: 18 ve daha küçük yaştaki işçilerle 50 ve daha yukarı yaştaki işçilerin yıllık izni 20 günden az olamaz. Yer altı işlerinde çalışanların süreleri dörder gün artırılarak uygulanır.

Bu süreler en azdır. İş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir, azaltılamaz.

Örnek

• 3 yıllık kıdemi olan 28 yaşındaki işçi: 14 gün.
• 3 yıllık kıdemi olan 52 yaşındaki işçi: yaş kuralı nedeniyle 20 gün.
• 15. hizmet yılını dolduran işçi: 26 gün.

Kıdem nasıl hesaplanır?

54. maddeye göre işçinin aynı işverenin bir ya da çeşitli işyerlerinde çalıştığı süreler birleştirilir. Bir yıllık süre içinde, 55. maddede sayılan hâller dışındaki sebeplerle devamın kesilmesi durumunda bu boşlukları karşılayacak kadar süre eklenir; böylece izin hakkının doğacağı tarih ileri kayar.

İzin hesabında çalışılmış sayılan günler

55. madde, aşağıdaki sürelerin yıllık izin hakkı bakımından çalışılmış gibi sayılacağını belirtir:

• Kaza veya hastalık nedeniyle işe gidilemeyen günler (25. maddedeki bekleme süresini aşan kısım hariç),
• Kadın işçinin doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadığı günler,
• Muvazzaf askerlik dışında manevra ya da bir kanundan doğan ödev nedeniyle işe gidilemeyen günler (yılda 90 günü aşan kısım hariç),
• İşyerinde zorlayıcı sebeplerle işin bir haftadan çok durması hâlinde çalışılmadan geçen sürenin 15 günü (işçinin yeniden işe başlaması şartıyla),
• Hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri,
• Ek 2. maddedeki mazeret izinleri,
• İşveren tarafından verilen diğer izinler,
• Kanun gereği verilmiş yıllık ücretli izin süresi.

Doğum sonrası kullanılan altı aya kadar ücretsiz izin ise bu listede yer almaz; 74. madde bu sürenin yıllık izin hakkının hesabında dikkate alınmayacağını açıkça söyler.

İzin gününün hesabı

Yıllık izin günleri sayılırken izne rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz (madde 56). Örneğin cumartesi ve pazar çalışılmayan bir işyerinde 14 günlük izin, araya bayram girmezse iki haftadan uzun bir takvim süresine yayılır.

İzin kullanımına, bölünmesine ve yol iznine ilişkin kurallar için yıllık iznin bölünmesi yazımıza, izin ücreti ve işten ayrılışta kullanılmayan izinler için izin ücreti yazımıza bakabilirsiniz.