Kısaca
- Deneme süresi en çok iki aydır; yalnız toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar uzatılabilir.
- Deneme süresi içinde iki taraf da sözleşmeyi bildirim süresi beklemeden ve tazminatsız feshedebilir.
- İşçinin çalıştığı günlerin ücreti ve diğer hakları saklıdır.
- Deneme süresi yıllık izne hak kazanmak için gereken bir yıllık sürenin içindedir.
Bu yazıda
Deneme süresi, iki tarafa da birbirini tanıma imkânı veren ve İş Kanunu'nun 15. maddesinde üç cümleyle düzenlenmiş bir kayıttır. Kısa olmasına karşın sınırları kesindir.
Deneme kaydı kendiliğinden doğmaz
Deneme süresi, taraflar iş sözleşmesine bir deneme kaydı koyduğunda geçerlidir. Sözleşmede böyle bir kayıt yoksa deneme süresi de yoktur. Bu yüzden kaydın yazılı sözleşmede açıkça yer alması önemlidir.
En çok iki ay
Deneme süresi en çok iki ay olabilir. Bu süre yalnızca toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar uzatılabilir. Bireysel iş sözleşmesine “deneme süresi üç aydır” yazmak, iki ayı aşan kısım için hüküm doğurmaz.
| Sözleşme türü | Deneme süresi üst sınırı |
|---|---|
| Bireysel iş sözleşmesi | 2 ay |
| Toplu iş sözleşmesi | 4 ay |
Deneme süresinde fesih
Deneme süresi içinde taraflar iş sözleşmesini:
- bildirim süresine gerek olmaksızın, yani ihbar süresi beklemeden,
- tazminatsız, yani ihbar tazminatı ödemeden
feshedebilir. Bu hak hem işverene hem işçiye tanınmıştır.
Ancak kanun bir güvence ekler: işçinin çalıştığı günler için ücret ve diğer hakları saklıdır. Deneme süresinde ayrılan ya da çıkarılan işçiye, çalıştığı günlerin ücreti ile varsa kullanılmamış başka alacakları ödenir.
Deneme süresi kıdeme sayılır mı?
Yıllık izin bakımından kanun açıktır: 53. madde, yıllık izne hak kazanmak için gereken bir yıllık sürenin deneme süresi de içinde olmak üzere hesaplanacağını söyler. Yani işçi deneme süresini geçip çalışmaya devam ederse, izin hakkı işe başladığı ilk günden itibaren sayılır.
Uygulamada dikkat
- Deneme süresinin başlangıcı işe fiilen başlama tarihidir; sigortalı işe giriş bildirgesi de bu tarihten önce verilmelidir.
- Deneme süresinde fesih bildirimini yazılı yapmak ve tarihini belgelemek, sürenin içinde kalındığının ispatı için önemlidir.
- Deneme süresi fesih yapılmadan biterse sözleşme kendiliğinden devam eder; ayrıca bir işlem gerekmez. Bundan sonra fesih, bildirim süreleri ve şartları varsa iş güvencesi hükümlerine tabidir.
- Deneme süresinde yapılan fesih de SGK'ya işten ayrılış bildirgesiyle 10 gün içinde bildirilir.
Kaynaklar
Bu yazı 23 Ekim 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre hazırlandı. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olayda hukuki ya da mali müşavirlik desteği yerine geçmez. Bir hata görürseniz bize yazın.