Kısaca
- İşçi; sağlık sebepleri, ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık ve zorlayıcı sebeplerle sözleşmeyi bildirim süresi beklemeden feshedebilir.
- Ücretin kanuna veya sözleşmeye uygun hesaplanmaması ya da ödenmemesi haklı fesih nedenidir.
- Haklı nedenle fesheden işçi, en az bir yıllık kıdemi varsa kıdem tazminatına hak kazanır.
- Ahlak ve iyiniyet nedenli fesih, öğrenmeden itibaren 6 iş günü içinde yapılmalıdır.
Bu yazıda
Haklı nedenle fesih yalnız işverene tanınmış bir hak değildir. İş Kanunu'nun 24. maddesi işçinin de süresi belirli olsun ya da olmasın sözleşmeyi sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebileceği hâlleri sayar. Bu fesih, istifadan farklı olarak işçiye kıdem tazminatı hakkı da kazandırabilir.
I. Sağlık sebepleri
- İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması, niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa,
- İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan görüştüğü işveren ya da başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işiyle bağdaşmayan bir hastalığa tutulursa.
II. Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hâller
- İşverenin sözleşme yapılırken esaslı noktalardan biri hakkında yanlış nitelik veya şartlar göstererek ya da gerçeğe uygun olmayan bilgi vererek işçiyi yanıltması,
- İşverenin işçinin veya aile üyelerinin şeref ve namusuna dokunacak söz ve davranışlarda bulunması ya da işçiye cinsel tacizde bulunması,
- İşverenin işçiye veya aile üyelerine sataşması, gözdağı vermesi, kanuna karşı davranışa özendirmesi ya da işçi hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnatlarda bulunması,
- İşçinin başka bir işçi veya üçüncü kişilerce işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemlerin alınmaması,
- İşçinin ücretinin kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmemesi veya ödenmemesi,
- Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılmışken işçiye yapabileceği sayı ve tutardan az iş verilmesi ve aradaki farkın karşılanmaması ya da çalışma şartlarının uygulanmaması.
III. Zorlayıcı sebepler
İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süreyle işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebeplerin ortaya çıkması.
Ücretin ödenmemesi: iki ayrı hak
Ücret alacağı olan işçinin iki seçeneği vardır ve ikisi farklı sonuç doğurur:
| Seçenek | Dayanak | Sonuç |
|---|---|---|
| İşi bırakmadan çalışmaktan kaçınmak | Madde 34: ücret, ödeme gününden itibaren 20 gün içinde mücbir neden dışında ödenmezse | İşçi iş görme borcunu yerine getirmeyebilir; bu nedenle sözleşmesi feshedilemez |
| Sözleşmeyi feshetmek | Madde 24/II-e | Haklı nedenle fesih; şartları varsa kıdem tazminatı |
Ayrıntı için ücretin ödenmesi ve gecikmesi yazımıza bakabilirsiniz.
Kıdem tazminatı
1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi, işçinin 16. maddeye (bugünkü 4857 sayılı Kanun'un 24. maddesinin karşılığı) göre sözleşmeyi feshetmesi hâlinde kıdem tazminatı ödeneceğini öngörür. Yani haklı nedenle fesheden ve en az bir yıllık kıdemi olan işçi kıdem tazminatına hak kazanır. Bildirim süresi verilmeden yapılan haklı fesihte işçi ihbar tazminatı ödemez.
Süre: 6 iş günü
- maddeye göre ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hâllere dayanan fesih hakkı, işçinin bu davranışı öğrendiği günden başlayarak altı iş günü içinde ve her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır.
İK açısından
- Ücret ödemelerinde gecikme ya da eksik hesaplama, işçiye haklı fesih ve kıdem tazminatı hakkı verir; bordro hatalarını hızla düzeltin.
- Taciz şikâyetlerinde “gerekli önlemi almamak” işverenin kendisi taciz etmese de haklı fesih nedenidir; şikâyet süreçlerini yazılı ve hızlı yürütün.
- Çalışma şartlarında esaslı değişiklikler için 22. madde usulüne uyun.
Kaynaklar
Bu yazı 23 Ekim 2026 tarihinde yürürlükteki mevzuata göre hazırlandı. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut bir olayda hukuki ya da mali müşavirlik desteği yerine geçmez. Bir hata görürseniz bize yazın.